Phân tích chi tiết Quyết định 1538/QĐ-BXD đính chính Thông tư 36/2026/TT-BXD về quản lý chi phí đầu tư xây dựng
Quyết định 1538/QĐ-BXD được ban hành ngày 28/08/2026 nhằm đính chính các lỗi kỹ thuật trình bày tại Thông tư 36/2026/TT-BXD. Văn bản này điều chỉnh trực tiếp các sai sót về công thức tính, thuật ngữ chuyên ngành, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng hiện hành.
Trọng tâm đính chính bao gồm các điểm cập nhật cốt lõi sau:
-
Đính chính công thức tính chi phí nhà tạm để ở và điều hành thi công: Thay đổi công thức tính tại Bảng 3.8 và Bảng 3.9 Phụ lục III nhằm khắc phục lỗi tính toán chỉ nhân với phần thuế.
-
Làm rõ chỉ số giá trong dự phòng trượt giá: Tại công thức 1.14 (khoản 6 phần II Phụ lục I), văn bản bổ sung thành “chỉ số giá xây dựng liên hoàn của năm liền kề ngay trước”.
-
Chuẩn hóa thuật ngữ giai đoạn thiết kế: Sửa đổi điểm b khoản 3 Điều 4 từ “thiết kế kinh tế kỹ thuật” thành “thiết kế kỹ thuật”.
-
Xác định rõ phương pháp lập dự toán lắp đặt thiết bị: Tiết 2.1.6 điểm 2.1 khoản 2 mục 1 Phụ lục II được bổ sung thành “lập dự toán như dự toán chi phí xây dựng”.
Bảng So Sánh Nội Dung Trọng Tâm Đính Chính Thông Tư 36/2026/TT-BXD
| Khoản mục | Nội dung trước đính chính (theo Thông tư 36/2026/TT-BXD) | Nội dung sau đính chính (theo Quyết định 1538/QĐ-BXD) |
| Điểm b khoản 3 Điều 4 |
thẩm định một số nội dung đối với dự án đầu tư lập thiết kế FEED, thiết kế kinh tế kỹ thuật tại Báo cáo nghiên cứu khả thi… |
Đính chính từ “thiết kế kinh tế kỹ thuật” thành “thiết kế kỹ thuật”. |
| Công thức 1.14 khoản 6 phần II Phụ lục I |
Trường hợp dự án có thời gian thực hiện ≤ 1 năm, có thể xem xét tính dự phòng cho yếu tố trượt giá theo chỉ số giá xây dựng của năm liền kề ngay trước. |
Đính chính thành “chỉ số giá xây dựng liên hoàn của năm liền kề ngay trước”. |
| Bảng 3.8, Bảng 3.9 Phụ lục III |
Công thức xác định chi phí nhà tạm để ở và điều hành thi công: |
Đính chính thành: |
Giải Mã Vướng Mắc Thực Tế Về Quyết Định 1538/QĐ-BXD Trong Quản Lý Chi Phí Đầu Tư Xây Dựng
01. Khắc phục lỗi công thức chi phí nhà tạm (Bảng 3.8 & 3.9) – Ngăn chặn rủi ro thất thoát
Về mặt toán học, công thức cũ nhân với T^{GTGT} chỉ cho ra giá trị tiền thuế GTGT của hạng mục nhà tạm, làm biến mất giá trị chi phí gốc (chi phí trước thuế) khi cộng ngang vào dự toán xây dựng sau thuế. Quyết định 1538/QĐ-BXD đính chính thành hệ số (1 + T^{GTGT}) trả công thức về đúng bản chất là tính tổng chi phí nhà tạm bao gồm cả gốc và thuế.
02. Áp dụng đúng “Chỉ số giá xây dựng liên hoàn” trong dự toán dự phòng trượt giá
Việc bổ sung cụm từ “liên hoàn” đảm bảo tính logic kinh tế khi dự báo xu hướng biến động giá để lập chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá đối với dự án có thời gian thực hiện dưới 1 năm.
03. Chuẩn hóa thuật ngữ và làm rõ thẩm quyền thẩm định: “Thiết kế kỹ thuật” so với “Thiết kế kinh tế kỹ thuật”
Theo Luật Xây dựng 2025 và Nghị định số 217/2026/NĐ-CP, với dự án đầu tư lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, trường hợp người quyết định đầu tư quyết định sử dụng thiết kế FEED hoặc thiết kế kỹ thuật thay thế cho thiết kế cơ sở. Không phải là “thiết kế kinh tế kỹ thuật”.
Việc chuẩn hóa thuật ngữ theo Luật Xây dựng 2025 và Nghị định số 217/2026/NĐ-CP từ “thiết kế kinh tế kỹ thuật” thành “thiết kế kỹ thuật” tránh rủi ro vi phạm thủ tục hành chính, và giới hạn đúng chức năng trong bước thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi.
04. Hạch toán chi phí gián tiếp cho công tác lắp đặt thiết bị theo chuẩn mới nhất
Cụm từ “lập dự toán” trước đây gây tranh cãi lớn, khiến nhiều nhà thầu bị cắt bỏ định mức chi phí chung và thu nhập chịu thuế tính trước. Việc đính chính thành “lập dự toán như dự toán chi phí xây dựng” giải quyết triệt để rào cản này, cho phép hạch toán chi phí gián tiếp hợp lệ.
Rủi Ro Pháp Lý Và Tài Chính Nếu Tiếp Tục Áp Dụng Sai Thông Tư 36 (Chưa Đính Chính)
Tình huống thực tế 1: Thất thoát nghiêm trọng chi phí nhà tạm do lỗi công thức toán học Một dự án hạ tầng giao thông có tổng chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp và thu nhập chịu thuế tính trước (G_{XDTT}) là 500 tỷ đồng.
- Hạng mục công trình tuyến có tỷ lệ định mức chi phí nhà tạm là 1,9% và chịu mức thuế GTGT 8%.
- Nếu kỹ sư định giá áp dụng công thức cũ của Thông tư 36/2026/TT-BXD, giá trị nhà tạm được duyệt chỉ là: 500 x 1,9% x 8% = 0,76 tỷ đồng.
- Khi áp dụng đúng đính chính Thông tư 36/2026/TT-BXD, giá trị chính xác là: 500 x 1,9% x 1,08 = 10,26 tỷ đồng.
- Lỗi áp dụng văn bản chưa cập nhật sẽ khiến nhà thầu bốc hơi 9,5 tỷ đồng chi phí hợp lệ, gây mâu thuẫn lớn trong giai đoạn quyết toán.
Tình huống thực tế 2: Tranh cãi định mức chi phí gián tiếp cho gói thầu cơ điện (MEP)
- Trong một gói thầu cung cấp và lắp đặt thiết bị, khi lập dự toán lắp đặt theo Thông tư 36/2026/TT-BXD bản gốc, cụm từ hướng dẫn chỉ ghi “lập dự toán.”.
- Cán bộ thẩm tra có thể vin vào đây để cắt bỏ tỷ lệ chi phí chung và thu nhập chịu thuế tính trước, ép nhà thầu chỉ được thanh toán chi phí trực tiếp (nhân công, ca máy).
- Quyết định 1538/QĐ-BXD đính chính thành “lập dự toán như dự toán chi phí xây dựng.”.
- Cơ sở pháp lý này cho phép áp dụng các Bảng định mức tỷ lệ phần trăm (Bảng 3.3, 3.6) cho công tác lắp đặt, bảo vệ biên độ lợi nhuận và chi phí quản lý hợp pháp của doanh nghiệp trước các cơ quan kiểm toán.
Phan Việt Hiếu
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM
- [VP MIỀN NAM] Số 50 Cửu Long, P. Tân Sơn Hòa, TP. Hồ Chí Minh
- [VP MIỀN TRUNG] Số 35 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Cam Ranh, Tỉnh Khánh Hòa
- ✉️ sotaykiemtoanxaydung@gmail.com / tuvanphananh@gmail.com
- 📞 Phone/Zalo: 0775.775.266
- Fanpage: SỔ TAY KIỂM TOÁN XÂY DỰNG
- Fanpage: TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ
- Nhóm FB: SỔ TAY KIỂM TOÁN XÂY DỰNG
- Nhóm FB: KINH TẾ XÃ
- Nhóm ZALO: QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ 01
- Nhóm ZALO: QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ 02
- Nhóm ZALO: LUẬT ĐẤU THẦU 2023
- Nhóm ZALO: LUẬT ĐẦU TƯ CÔNG 2024
- Trưởng Ban biên tập Diễn đàn KIỂM TOÁN XÂY DỰNG:
- Ông Phan Việt Hiếu – 📞 Hotline/Zalo: 098765.6161
