Lập, thẩm định, phê duyệt dự toán xây dựng

Phân Tích Chuyên Sâu: Quy Trình Điều Chỉnh Dự Toán Xây Dựng Do Trượt Giá Làm Thay Đổi Cơ Cấu Chi Phí

Đã đăng trên bởi Quản Trị
Số lượt xem bài viết: 220
93-so-tay-kiem-toan-xay-dung-dieu-chinh-du-toan-xay-dung-cong-trinh

Phân Tích Chuyên Sâu: Quy Trình Điều Chỉnh Dự Toán Xây Dựng Do Trượt Giá Làm Thay Đổi Cơ Cấu Chi Phí

Biến động giá cả nguyên vật liệu luôn là một trong những bài toán nan giải đối với các chủ đầu tư và nhà thầu trong quá trình triển khai dự án. Việc điều chỉnh dự toán xây dựng do yếu tố trượt giá, dù không làm vượt tổng mức đầu tư nhưng dẫn đến thay đổi cơ cấu các khoản mục chi phí (lấy từ chi phí dự phòng), đòi hỏi một quy trình pháp lý chặt chẽ. Dưới góc độ của chuyên gia pháp lý và kiểm toán xây dựng, bài viết này sẽ bóc tách chi tiết tình huống thực tiễn và cung cấp hướng dẫn áp dụng các quy định mới nhất hiện nay.

1. Tóm Tắt Tình Huống Pháp Lý Thực Tiễn

Dưới đây là nội dung giải đáp thắc mắc từ cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến vấn đề thay đổi cơ cấu dự toán:

Quản lý chi phí đầu tư xây dựng

Ngày cập nhật: 26/07/2026

Hỏi:

(Vũ Thị Hải Yến – duongtt.bvtv.hahoa@gmail.com)

Việc điều chỉnh dự toán không vượt dự toán đã phê duyệt nhưng làm thay đổi cơ cấu các khoản mục chi phí trong tổng mức đầu tư xây dựng do yếu tố trượt giá và lấy dự phòng vào chi phí xây dựng thì các bước thực hiện của chủ đầu tư, đơn vị được ủy quyền làm chủ đầu tư phải cần làm những gì?

Trả lời:

Sau khi nghiên cứu, Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng có ý kiến như sau:

  • Từ ngày 01/7/2026, việc thực hiện quản lý chi phí đầu tư xây dựng (trong đó có Dự toán xây dựng) được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý chi phí và các quy định chuyển tiếp tại Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội, Nghị định số 206/NĐ-CP ngày 15/6/2026 của Chính phủ và Thông tư số 36/2026/TT-BXD ngày 26/6/2026 của Bộ Xây dựng.

  • Việc điều chỉnh dự toán xây dựng đã được quy định tại Điều 18 Nghị định 206/NĐ-CP, về phương pháp xác định, điều chỉnh dự toán xây dựng đã được quy định tại các Điều 6, 7, 8 Thông tư số 36/2026/TT-BXD.

  • Căn cứ nội dung nêu trên, đề nghị Công dân nghiên cứu triển khai thực hiện.

Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng

Nguồn: www.moc.gov.vn

2. Phân Tích Bối Cảnh Và Nhận Định Tình Huống

Trong thực tiễn thi công, yếu tố trượt giá vật liệu hoặc chi phí nhân công, máy thi công tăng cao thường xuyên xảy ra. Để xử lý rủi ro này, chủ đầu tư buộc phải sử dụng đến chi phí dự phòng.

Trong tình huống của chị Vũ Thị Hải Yến, việc điều chỉnh không vượt dự toán đã phê duyệt (và tất nhiên không vượt Tổng mức đầu tư). Tuy nhiên, việc lấy nguồn tiền từ hạng mục dự phòng đắp sang hạng mục chi phí xây dựng làm thay đổi cơ cấu các khoản mục chi phí. Bản chất pháp lý ở đây là việc định vị rõ thẩm quyền phê duyệt: Liệu Chủ đầu tư có quyền tự quyết định hay phải trình Người quyết định đầu tư? Nếu làm sai trình tự, dự án sẽ gặp rủi ro cực lớn khi bước vào giai đoạn kiểm toán xây dựng và quyết toán.

3. Bóc Tách Các Căn Cứ Pháp Lý Trọng Tâm

Dựa trên sự hướng dẫn của Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng, hệ thống văn bản pháp luật áp dụng từ tháng 07/2026 đòi hỏi chủ đầu tư phải tuân thủ nghiêm ngặt:

  • Luật Xây dựng số 135/2025/QH15: Thiết lập nguyên tắc tối thượng trong quản lý chi phí đầu tư. Bất kỳ sự thay đổi nào cũng phải đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích và không được tự ý vượt rào cản tổng mức đã được cấp có thẩm quyền thông qua.

  • Điều 18 Nghị định số 206/2026/NĐ-CP (Cập nhật mới 2026): Quy định rõ thẩm quyền và thủ tục phê duyệt điều chỉnh. Trong trường hợp sử dụng chi phí dự phòng do yếu tố trượt giá mà không làm vượt dự toán xây dựng công trình đã phê duyệt, thông thường Chủ đầu tư được quyền tự tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt điều chỉnh. Tuy nhiên, Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của các chỉ số giá, báo giá chứng minh sự biến động của thị trường.

  • Điều 6, 7, 8 Thông tư số 36/2026/TT-BXD: Hướng dẫn trực tiếp phương pháp xác định và điều chỉnh. Chủ đầu tư (hoặc đơn vị được ủy quyền) phải căn cứ vào khối lượng thi công thực tế, chỉ số giá xây dựng do cơ quan nhà nước ban hành, hoặc mặt bằng giá thị trường tại thời điểm biến động để tính toán mức độ trượt giá. Khoản trượt giá này mới chính là cơ sở pháp lý để “rút” tiền từ quỹ dự phòng.

4. Lời Khuyên Thực Tiễn Từ Chuyên Gia Kiểm Toán Xây Dựng

Với tư cách là chuyên gia tư vấn quản lý chi phí và kiểm toán xây dựng, chúng tôi thường xuyên chứng kiến các doanh nghiệp bị “xuất toán” hàng tỷ đồng do sai phạm trong quy trình điều chỉnh. Để tránh rủi ro, Chủ đầu tư cần thực hiện chuẩn chỉnh 4 bước sau:

Bước 1: Tập hợp hồ sơ chứng minh trượt giá minh bạch Lỗi phổ biến nhất là tự ý điều chỉnh mà không có căn cứ. Bạn phải thu thập đủ Công bố giá của Liên sở Xây dựng – Tài chính, Chỉ số giá xây dựng, hoặc chứng thư thẩm định giá, báo giá thị trường tại thời điểm xảy ra biến động để làm căn cứ lập dự toán điều chỉnh.

Bước 2: Tổ chức lập và thẩm định dự toán điều chỉnh Chủ đầu tư hoặc thuê đơn vị tư vấn lập dự toán điều chỉnh. Quan trọng: Phải có làm rõ nguyên nhân, căn cứ pháp lý và khẳng định việc điều chỉnh này không làm vượt dự toán tổng thể.

Bước 3: Phê duyệt đúng thẩm quyền Việc thay đổi cơ cấu nhưng không vượt dự toán thường thuộc thẩm quyền của Chủ đầu tư. Tuy nhiên, nếu hồ sơ pháp lý nội bộ của doanh nghiệp/nhà nước có quy định phân cấp ủy quyền riêng, phải rà soát kỹ. Tránh tình trạng người ký quyết định phê duyệt không có đủ thẩm quyền, dẫn đến toàn bộ biên bản sau này vô hiệu.

Bước 4: Cập nhật phụ lục hợp đồng (Trường hợp cần thiết) Kiểm toán sẽ soi rất kỹ hình thức hợp đồng. Nếu là Hợp đồng trọn gói, việc điều chỉnh trượt giá thường không được chấp nhận (trừ trường hợp bất khả kháng hoặc có quy định khác). Nếu là Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, việc phê duyệt dự toán mới phải được pháp lý hóa bằng Phụ lục hợp đồng kèm theo.

Tóm lại: Việc điều chỉnh cơ cấu chi phí lấy từ dự phòng là một công cụ linh hoạt nhưng là con dao hai lưỡi. Sự minh bạch trong hồ sơ và tuân thủ trình tự pháp luật là tấm khiên vững chắc nhất cho dự án trước các kỳ thanh tra, quyết toán.

5. 📥 Tải Về Tài Liệu Tham Khảo

Để nghiên cứu chi tiết các quy định pháp luật được đề cập trong bài viết, quý độc giả có thể tải về bộ tài liệu đầy đủ dưới đây:

CÔNG TY TNHH QUẢN LÝ & QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của kiemtoanxaydung.vn. Chúng tôi chuyên cung cấp các dịch vụ: Tư vấn quản lý dự án, Quản lý chi phí, Tư vấn kiểm toán và Quyết toán dự án. Để được tư vấn giải quyết các vướng mắc pháp lý và tối ưu hóa chi phí dự án, vui lòng liên hệ trực tiếp với chuyên gia PHAN VIET HIEU và đội ngũ PHAN ANH FIRM.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM

Số lượt xem bài viết: 220
Quản Trị

Tài khoản dùng để quản trị website của bạn !