Ngân sách nhà nước

Hướng Dẫn Thực Hiện Tiết Kiệm Chi Ngân Sách Theo Nghị Quyết 135/NQ-CP Năm 2026

Đã đăng trên bởi Quản Trị
Số lượt xem bài viết: 423
99-so-tay-kiem-toan-xay-dung-tiet-kiem-chi-2026

Hướng Dẫn Thực Hiện Tiết Kiệm Chi Ngân Sách Theo Nghị Quyết 135/NQ-CP Năm 2026

Việc thực hiện cắt giảm và tiết kiệm chi ngân sách nhà nước năm 2026 đang là bài toán yêu cầu sự thận trọng cao đối với nhiều Ban Quản lý dự án, Chủ đầu tư và các cơ quan nhà nước. Vậy theo Nghị quyết số 135/NQ-CP, tỷ lệ tiết kiệm chính xác là 5%, 10% hay 15%? Nền tảng tính toán được quy định ra sao và cần lưu ý gì để không gặp rủi ro khi kiểm toán, quyết toán? Cùng Sổ tay Kiểm toán Xây dựng bóc tách tình huống thực tế được Bộ Tài chính giải đáp dưới góc nhìn pháp lý chuyên sâu.

1: Tình huống vướng mắc thực tế về áp dụng tỷ lệ tiết kiệm chi NSNN

Dưới đây là vướng mắc của cơ quan chuyên môn tại địa phương và nội dung phản hồi chính thức từ Bộ Tài chính về việc áp dụng Nghị quyết số 135/NQ-CP ngày 22/5/2026.

CHI TIẾT HỎI ĐÁP

Hỏi:

Hiện nay, đơn vị đang tham mưu UBND xã triển khai thực hiện tiết kiệm chi ngân sách nhà nước năm 2026 theo Nghị quyết số 135/NQ-CP ngày 22/5/2026; đơn vị đang có gút mắt trong khâu triển khai như sau:

1. Theo ý kiến của chuyên quản Sở Tài chính: Việc thực hiện tiết kiệm chi thường xuyên theo Nghị quyết số 135/NQ-CP, UBND xã ngoài tiết kiệm 10% chi thường xuyên ngân sách nhà nước và tiết kiệm nguồn thu phí được khấu trừ để lại theo quy định đầu năm 2026, phải tiếp tục tiết kiệm thêm 15% chi thường xuyên và nguồn thu phí được khấu trừ để lại theo quy định.

2. Qua nghiên cứu Nghị quyết 135/NQ-CP của Chính phủ của bản thân: Thì UBND xã chỉ phải xác định giao tiết kiệm mục 2, Điều 1 có nghĩa tiết kiệm thêm 5% (ngoài 10% nêu tại điều 1 và các khoản không áp dụng tiết kiệm nêu tại khoản 3, Điều 1). Tôi xin hỏi: Vậy việc thực hiện tiết kiệm thêm theo NGhị quyết số 135/NQ-CP (ngoài số đã giao 10% tiết kiệm chi thường xuyên đầu năm) là tiết kiệm thêm 15% hay là 5% chi thường xuyên và nguồn thu phí được để lại theo chế độ quy định ạ.

Kính mong được sự giải đáp sớm nhất để Phòng Kinh tế tham mưu UBND xã tổ chức thực hiện đảm bảo Nghị quyết số 135/NQ-CP ạ. Trân trọng cảm ơn. (27/08/2026)

Trả lời:

Ngày 22/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 135/NQ-CP quy định về phạm vi, đối tượng và nguyên tắc thực hiện tiết kiệm chi NSNN năm 2026. Trong đó:

– Tại khoản 1, khoản 2 Điều 1 Nghị quyết quy định:

“1. Tiết kiệm 10% chi thường xuyên ngân sách nhà nước và nguồn thu phí được khấu trừ để lại theo chế độ được giao đầu năm 2026 để chi thường xuyên của các đơn vị dự toán thuộc các Bộ, cơ quan ở trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố sau khi loại trừ các khoản chi quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết này.

2. Trên cơ sở dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước và nguồn thu phí được khấu trừ để lại theo chế độ còn lại sau khi đã thực hiện quy định tại khoản 1 Điều này, các Bộ, cơ quan ở trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, đặc biệt là chi hội nghị, hội thảo, đi công tác trong và ngoài nước, để phấn đấu tiết kiệm thêm trên 5% để thực hiện Kết luận số 18-KL/TW ngày 02 tháng 4 năm 2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.”

– Tại khoản 1 Điều 2 quy định:

“1. Thực hiện tiết kiệm 5% dự toán chi đầu tư phát triển nguồn ngân sách địa phương được Thủ tướng Chính phủ giao năm 2026 ngay từ khâu phân bổ dự toán để bổ sung vốn đầu tư công trình đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.”

Như vậy, ngoài số tiết kiệm 10% chi thường xuyên dành để thực hiện cải cách tiền lương, địa phương tiết kiệm 10% chi thường xuyên NSNN và nguồn thu phí khấu trừ để lại theo quy định tại khoản 1 Điều 1, đồng thời, phấn đấu tiết kiệm thêm 5% chi thường xuyên theo quy định tại khoản 2 Điều 1 và tiết kiệm 5% chi đầu tư phát triển theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị quyết số 135/NQ-CP.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính – mof.gov.vn

2: Phân tích chuyên sâu về mặt pháp lý và Quản trị rủi ro

Dưới góc độ chuyên môn về quản lý chi phí đầu tư và kiểm toán xây dựng, văn bản phản hồi của Bộ Tài chính đã làm rõ một ranh giới rất quan trọng trong nguyên tắc áp dụng các khoản cắt giảm ngân sách. Cụ thể như sau:

2.1. Bóc tách căn cứ quy định tính toán tỷ lệ tiết kiệm

Theo hướng dẫn căn cứ vào Nghị quyết 135/NQ-CP ngày 22/5/2026, chúng ta cần bóc tách rõ 3 khoản tiết kiệm mang tính độc lập và có nền tảng tính (base) khác nhau:

  1. Tiết kiệm 10% chi thường xuyên (Khoản 1 Điều 1): Đây là tỷ lệ cố định, được giữ lại ngay từ đầu năm (thường để tạo nguồn cải cách tiền lương) trên cơ sở dự toán được giao, sau khi đã trừ đi các khoản không áp dụng tại Phụ lục của Nghị quyết.

  2. Tiết kiệm THÊM 5% chi thường xuyên (Khoản 2 Điều 1): Điểm mấu chốt ở đây là mức 5% này không cộng gộp thành “15% trên tổng dự toán ban đầu”. Nó được tính trên nền tảng số dự toán còn lại sau khi đã trích 10% ở mục (1). Mục tiêu tập trung cắt giảm các khoản chi hội nghị, công tác phí.

  3. Tiết kiệm 5% chi đầu tư phát triển (Khoản 1 Điều 2): Đây là quy định ảnh hưởng trực tiếp đến lĩnh vực xây dựng cơ bản. Khoản này bị cắt giảm ngay từ khâu phân bổ dự toán nguồn ngân sách địa phương.

2.2. Đánh giá thực tiễn trong công tác Quản lý dự án & Kiểm toán

Đối với các Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án sử dụng vốn NSNN, Nghị quyết 135/NQ-CP tác động kép tới cả khía cạnh vận hành và quản lý dự án:

  • Về chi phí quản lý dự án (Chi thường xuyên): Định mức chi phí hoạt động của các Ban QLDA sẽ bị thu hẹp đáng kể. Để bù đắp việc tiết kiệm 10% + 5% này, các đơn vị bắt buộc phải siết chặt công tác dự toán nội bộ, đặc biệt là các chi phí ngoài lương như văn phòng phẩm, hội nghị, công tác phí. Nếu khi quyết toán nội bộ không chứng minh được đã tiết kiệm đủ tỷ lệ này, rủi ro xuất toán là rất cao.

  • Về nguồn vốn đầu tư công (Chi đầu tư phát triển): Việc giảm 5% dự toán chi đầu tư phát triển ngay từ khâu phân bổ đòi hỏi các Chủ đầu tư phải rà soát lại cơ cấu tổng mức đầu tư của các dự án đang triển khai năm 2026. Sự thiếu hụt 5% nguồn vốn so với kế hoạch ban đầu có thể dẫn đến rủi ro chậm thanh toán khối lượng hoàn thành cho các nhà thầu xây lắp.

2.3. Nhận diện rủi ro pháp lý và Lời khuyên phòng tránh

Qua quá trình thực hiện kiểm toán và quyết toán các dự án, chúng tôi nhận thấy các đơn vị rất dễ vướng phải các rủi ro sau:

  • Điểm mù số 1 – Tính sai nền tảng cắt giảm: Kế toán đơn vị cộng gộp cơ học (10% + 5% = 15%) áp dụng cho dự toán ban đầu, dẫn đến việc cắt giảm quá mức cần thiết, gây đình trệ hoạt động. Lời khuyên là phải tính cắt lớp: Tính khoản 10% trước, sau đó lấy phần còn lại để làm cơ sở tiết kiệm tiếp 5%.

  • Điểm mù số 2 – Không điều chỉnh Kế hoạch lựa chọn nhà thầu: Với việc vốn chi đầu tư phát triển bị cắt 5%, nếu Chủ đầu tư không cập nhật, điều chỉnh lại quy mô gói thầu hoặc kế hoạch vốn mà vẫn tiến hành mời thầu theo nguyên trạng, đến giai đoạn nghiệm thu thanh toán sẽ xảy ra tình trạng “vượt nguồn” (có khối lượng nhưng không có vốn để giải ngân).

  • Khuyến nghị: Cần khẩn trương rà soát lại Phụ lục hợp đồng, điều chỉnh kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 sao cho khớp với nguồn vốn thực tế đã bị cắt giảm 5%, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ thể hiện rõ việc tuân thủ các tỷ lệ tiết kiệm này để phục vụ công tác thanh tra, kiểm toán nhà nước về sau.

3: Tải về các văn bản pháp luật liên quan

Để nắm rõ các khoản mục được loại trừ và cơ sở pháp lý chi tiết, Quý vị có thể tải về các văn bản gốc dưới đây:

  • Nghị quyết số 135/NQ-CP ngày 22/5/2026 của Chính phủ quy định về phạm vi, đối tượng và nguyên tắc thực hiện tiết kiệm chi NSNN năm 2026: [TẠI ĐÂY]

  • Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV: [TẠI ĐÂY]

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM

Số lượt xem bài viết: 423
Quản Trị

Tài khoản dùng để quản trị website của bạn !