Nghị định 358/2025/NĐ-CP Quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

Nghị định 358/2025/NĐ-CP Quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

Ngày 31 tháng 12 năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 358/2025/NĐ-CP quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Nghị định này ra đời nhằm thay thế các quy định cũ, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, đẩy mạnh phân cấp và trao quyền mạnh mẽ cho địa phương và cộng đồng dân cư.
Dưới đây là các nội dung trọng tâm và những điểm mới nổi bật của Nghị định 358:
1. Phạm vi điều chỉnh toàn diện
Nghị định 358 bao phủ toàn bộ vòng đời quản lý của một CTMTQG, bao gồm 06 nhóm nội dung chính:
1. Lập và giao kế hoạch (trung hạn 5 năm và hằng năm).
2. Quản lý, sử dụng nguồn vốn.
3. Cơ chế đặc thù cho dự án đầu tư xây dựng quy mô nhỏ.
4. Cơ chế tổ chức hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất.
5. Phân cấp quản lý và nâng cao năng lực.
6. Theo dõi, kiểm tra, đánh giá và giám sát,.
2. Nguyên tắc “Phân cấp, Trao quyền và Dân chủ”
Nghị định xác lập các nguyên tắc quản lý cốt lõi:
Phân cấp mạnh mẽ: Phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của trung ương và địa phương. Trung ương ban hành cơ chế, chính sách; địa phương chủ động lựa chọn nội dung, phân bổ nguồn lực phù hợp với thực tiễn.
Trao quyền cho cơ sở: Tăng cường phân cấp cho cấp tỉnh, cấp xã để nâng cao tính linh hoạt.
Lấy người dân làm trung tâm: Bảo đảm vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư trong cả ba khâu: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát.
3. Đổi mới trong Lập kế hoạch và Quản lý vốn
Lập kế hoạch có sự tham gia của cộng đồng: Đây là phương pháp bắt buộc áp dụng tại cấp xã. Người dân được bàn bạc, đề xuất nhu cầu và thống nhất nội dung thực hiện ngay từ đầu, đảm bảo tính dân chủ và sát thực tế,.
Quản lý vốn linh hoạt:
    ◦ Lồng ghép nguồn vốn: Cho phép lồng ghép vốn giữa các CTMTQG và các dự án khác trên cùng địa bàn để huy động lực, nhưng phải phân định rõ nguồn vốn và không thực hiện hòa vốn.
    ◦ Hỗ trợ trực tiếp cho người dân: Vốn đầu tư công có thể hỗ trợ trực tiếp bằng tiền theo định mức cho cá nhân, hộ gia đình tự thực hiện đầu tư (như nhà ở, nước sinh hoạt…) và được quản lý theo nhiệm vụ chi chứ không theo hình thức dự án đầu tư phức tạp.
4. Cơ chế đặc thù cho Xây dựng cơ bản (Chương IV)
Nghị định dành riêng Chương IV để quy định về dự án đầu tư xây dựng quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản. Đây là điểm tháo gỡ lớn về thủ tục:
Hồ sơ đơn giản: Chỉ cần lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đơn giản (bao gồm thuyết minh và thiết kế bản vẽ thi công đơn giản/thiết kế mẫu),.
Nhà thầu là cộng đồng: Ưu tiên hình thức lựa chọn nhà thầu là “tham gia thực hiện của cộng đồng” (cộng đồng dân cư, tổ nhóm thợ, tổ chức đoàn thể tại địa phương).
Cơ chế tự thực hiện: Với dự án kỹ thuật đơn giản, tổng mức đầu tư dưới 500 triệu đồng, UBND cấp xã có thể giao trực tiếp cho cộng đồng dân cư (thông qua Ban phát triển thôn) tự thực hiện.
Đóng góp của dân: Phần đóng góp của người dân (tiền, hiện vật, ngày công) được tính vào giá trị công trình để theo dõi nhưng không hạch toán vào thu chi ngân sách nhà nước.
5. Đột phá trong Hỗ trợ Phát triển sản xuất (Chương V)
Nghị định quy định 04 hình thức hỗ trợ phát triển sản xuất với cơ chế rất cụ thể:
Hỗ trợ liên kết theo chuỗi giá trị:
    ◦ Dành cho doanh nghiệp, HTX chủ trì liên kết với người dân.
    ◦ Ngân sách hỗ trợ một phần vốn (trực tiếp bằng tiền hoặc hiện vật).
    ◦ Yêu cầu phải có hợp đồng liên kết và cam kết tiêu thụ sản phẩm,.
Hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng:
    ◦ Dành cho tổ, nhóm cộng đồng tự xây dựng và thực hiện dự án.
    ◦ Hỗ trợ trực tiếp bằng tiền hoặc hiện vật để tạo việc làm, tăng thu nhập,.
Hỗ trợ theo nhiệm vụ: Áp dụng khi không huy động được doanh nghiệp/cộng đồng hoặc trong các tình huống thiên tai, dịch bệnh, hỗ trợ đối tượng yếu thế. Thực hiện qua phương thức đặt hàng, giao nhiệm vụ,.
Hỗ trợ đặc thù: Dành cho các dự án thí điểm, nghiên cứu khoa học, hoặc gắn với quốc phòng an ninh, vùng biên giới hải đảo.
Điểm mới về tài sản hỗ trợ: Nghị định quy định rõ việc xử lý tài sản sau khi kết thúc dự án. Đối với tài sản có giá trị dưới 500 triệu đồng hoặc tài sản gắn liền với đất của chủ trì liên kết, Nhà nước có thể chuyển giao quyền sở hữu cho chủ trì liên kết hoặc cộng đồng mà không cần thu hồi phần vốn hỗ trợ (nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể).
6. Giám sát và Chuyển đổi số
Hệ thống thông tin quốc gia: Việc báo cáo, giám sát, đánh giá sẽ được thực hiện trực tuyến trên Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về CTMTQG. Dữ liệu trên Hệ thống được coi là dữ liệu gốc,.

Giám sát cộng đồng: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp chủ trì việc giám sát của cộng đồng, tập trung vào việc chấp hành pháp luật, tiến độ, và phát hiện các hành vi gây lãng phí, thất thoát,.

 

Kết luận
Nghị định 358/2025/NĐ-CP thể hiện tư duy quản lý hiện đại, chuyển từ “quản lý theo quy trình” sang “quản lý theo mục tiêu và kết quả đầu ra”. Với việc trao quyền mạnh mẽ cho cộng đồng và đơn giản hóa thủ tục (đặc biệt trong xây dựng và hỗ trợ sản xuất), Nghị định này được kỳ vọng sẽ đẩy nhanh tiến độ giải ngân và nâng cao hiệu quả thực tế của các Chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn tới.

Tải: Nghị định 358/2025/NĐ-CP

Bài viết sử dụng Công nghệ AI, và có có thể mắc sai sót


TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ [PHAN ANH FIRM]

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *