Lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án đầu tư công

Điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án trong trường hợp nào?

Đã đăng trên bởi Quản Trị
Số lượt xem bài viết: 220
69-so-tay-kiem-toan-xay-dung-dieu-chinh-chu-truong-dau-tu

Điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án trong trường hợp nào? Phân tích pháp lý chuyên sâu

Trong quá trình triển khai các dự án xây dựng sử dụng vốn nhà nước, việc thay đổi quy mô, thông số kỹ thuật hay tổng mức đầu tư so với phê duyệt ban đầu là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc được phép tự điều chỉnh trong bước lập dự án và việc bắt buộc phải quay lại bước “điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án” là một lằn ranh pháp lý nhạy cảm. Việc không nắm rõ và tuân thủ đúng thủ tục này không chỉ gây lãng phí thời gian, đình trệ tiến độ mà còn tiềm ẩn rủi ro sai phạm kỷ luật tài chính cực kỳ nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ bị xuất toán khi cơ quan thanh tra, kiểm toán vào cuộc.

Để giúp các Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành, bài viết dưới đây sẽ phân tích một tình huống hỏi – đáp thực tế trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, kèm theo góc nhìn chuyên môn từ Chuyên gia PHAN VIỆT HIẾU.

1. Trích dẫn tình huống thực tế

Hỏi: Điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án trong trường hợp nào?

Hoàng Tuấn – 11:05 12/06/2026

Chi tiết câu hỏi

Một dự án đường giao thông sử dụng vốn đầu tư công được phê duyệt chủ trương đầu tư với quy mô:

Chiều dài tuyến khoảng 500 m; nền đường rộng 5 m (mặt đường bê tông 3 m, lề 0,5 m x 2 bên; Tổng mức đầu tư là 1 tỷ đồng.

Các nội dung về mục tiêu, địa điểm, cấp công trình không thay đổi so với chủ trương đầu tư được duyệt. Tuy nhiên, khi lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật, do rà soát, đo đạc lại thực tế khảo sát, chiều dài tuyến được xác định còn 480 m thay vì 500 m, trong khi: không thay đổi mục tiêu đầu tư; không thay đổi địa điểm; không thay đổi quy mô mặt cắt, thông số kỹ thuật; không vượt tổng mức đầu tư đã được duyệt.

Tôi xin hỏi, việc giảm chiều dài tuyến 20 m như trên có thuộc trường hợp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư theo khoản 2 Điều 37 Luật Đầu tư công 2024 hay không, hay được phép phê duyệt dự án mà không cần điều chỉnh chủ trương đầu tư?

Trả lời

Bộ Tài chính trả lời vấn đề này như sau:

Theo quy định tại khoản 2 Điều 37 Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung theo quy định tại điểm a khoản 16 Điều 7 Luật số 90/2025/QH15: “Việc điều chỉnh chủ trương đầu tư chương trình, dự án thực hiện trong trường hợp chương trình, dự án phát sinh thay đổi về mục tiêu, địa điểm, vượt mức vốn đầu tư công so với nội dung tại chủ trương đầu tư chương trình, dự án”.

Căn cứ quy định nêu trên, đề nghị ông đối chiếu nội dung giữa báo cáo kinh tế – kỹ thuật với nội dung quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đã được phê duyệt.

Trường hợp có sự sai khác, phát sinh thay đổi về mục tiêu, địa điểm, vượt mức vốn đầu tư công thì cần điều chỉnh chủ trương đầu tư trước khi quyết định đầu tư; trường hợp nội dung báo cáo kinh tế – kỹ thuật không sai khác, phát sinh thay đổi so với nội dung văn bản quyết định chủ trương đầu tư thì không thuộc phạm vi phải điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Nguồn: www.chinhphu.vn

2. Góc nhìn & Phân tích chuyên sâu của Chuyên gia

Với tư cách là người trực tiếp tham gia tư vấn pháp luật và kiểm toán hàng trăm dự án xây dựng trên cả nước, tôi xin bóc tách các vấn đề pháp lý cốt lõi trong tình huống trên như sau:

2.1. Điều kiện bắt buộc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án theo luật mới

Dựa trên Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 và các nội dung đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 90/2025/QH15 (có hiệu lực hiện hành), nhà nước đã có định hướng “cởi trói” thủ tục hành chính, trao quyền chủ động hơn cho các Chủ đầu tư.

Theo đó, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án hiện nay chỉ bị “kích hoạt” khi rơi vào 03 trường hợp cốt lõi:

  • Thay đổi về mục tiêu đầu tư: Chuyển đổi công năng, thay đổi tính chất phục vụ của dự án so với chủ trương ban đầu.

  • Thay đổi về địa điểm: Dịch chuyển vị trí địa lý của dự án sang một khu vực khác.

  • Vượt mức vốn đầu tư công: Vượt mức vốn đầu tư công đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt tại quyết định chủ trương đầu tư.

Phân tích tình huống:

  • Trong câu hỏi của công dân Hoàng Tuấn, việc giảm chiều dài tuyến đường từ 500m xuống 480m là kết quả của công tác khảo sát, đo đạc thực tế chính xác hơn khi lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật.
  • Sự chênh lệch 20m này không làm thay đổi mục tiêu, không thay đổi địa điểm, và đặc biệt là không làm vượt mức tổng mức đầu tư (1 tỷ đồng).
  • Do vậy, căn cứ theo điểm a khoản 16 Điều 7 Luật số 90/2025/QH15, Chủ đầu tư hoàn toàn được phép trình phê duyệt Báo cáo kinh tế – kỹ thuật (Quyết định đầu tư) mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư.

2.2. Cảnh báo các rủi ro và lỗi sai thường gặp từ góc độ Kiểm toán viên Xây dựng

Mặc dù quy định đã được nới lỏng, nhưng trong quá trình kiểm toán và thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành, tôi thường xuyên phát hiện các sai phạm nghiêm trọng liên quan đến công tác này. Các Chủ đầu tư/Ban QLDA cần đặc biệt lưu tâm các “bẫy” pháp lý sau:

  • Lỗi nhầm lẫn giữa “Điều chỉnh dự án” và “Điều chỉnh chủ trương đầu tư”: Nhiều đơn vị lầm tưởng rằng mọi thay đổi thiết kế đều phải xin ý kiến cấp quyết định chủ trương đầu tư. Thực tế, nếu việc thay đổi quy mô (như giảm chiều dài 20m ở trên) không vi phạm 3 điều kiện, thẩm quyền phê duyệt lúc này thuộc về Người quyết định đầu tư (Quyết định phê duyệt dự án/Báo cáo KTKT), chứ không phải quay lại bước xin chủ trương đầu tư.

  • Lỗi chia nhỏ dự án để “né” thẩm quyền: Để tránh việc tổng mức đầu tư vượt ngưỡng phân cấp (dẫn đến việc phải trình cấp cao hơn điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án), nhiều Chủ đầu tư đã cố tình chia nhỏ dự án thành các gói thầu nhỏ hơn. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng Luật Đầu tư công, dẫn đến hậu quả bị xuất toán và xử lý kỷ luật khi Kiểm toán Nhà nước thanh tra.

  • Lỗi điều chỉnh vượt tổng mức nhưng không xác định rõ nguồn vốn: Một số dự án khi phát sinh khối lượng dẫn đến vượt tổng mức đầu tư công. Tuy nhiên, Chủ đầu tư chỉ chăm chăm xin “điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án” để tăng tổng mức mà quên mất nguyên tắc cân đối vốn. Nếu không giải trình được nguồn vốn bổ sung thì việc phê duyệt điều chỉnh này hoàn toàn trái luật và tiềm ẩn rủi ro nợ đọng xây dựng cơ bản.

3. Lời kết

Việc nắm vững các trường hợp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án theo khung pháp lý mới nhất (Luật 58/2024/QH15 và Luật 90/2025/QH15) sẽ giúp các Ban quản lý dự án rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư, linh hoạt trong xử lý số liệu khảo sát thực tế, đồng thời tạo ra một hành lang an toàn, phòng tránh các rủi ro xuất toán trong giai đoạn quyết toán dự án hoàn thành.

📥 TẢI VỀ TÀI LIỆU

Để phục vụ công tác tra cứu và áp dụng pháp luật chính xác nhất, quý độc giả vui lòng tải về các văn bản pháp lý liên quan tại đây:

📞 LIÊN HỆ TƯ VẤN CHUYÊN SÂU TỪ PHAN ANH FIRM

Thủ tục lập, thẩm định và điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án luôn tiềm ẩn rủi ro pháp lý nếu đơn vị thực hiện không am hiểu sâu sắc và cập nhật kịp thời các quy định pháp luật mới nhất.

Nếu dự án của bạn đang gặp vướng mắc về mặt thủ tục, ách tắc trong giải ngân hay cần một điểm tựa pháp lý vững chắc trước các kỳ thanh tra, kiểm toán, hãy liên hệ ngay với PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của chuyên trang kiemtoanxaydung.vn. Chúng tôi cung cấp các giải pháp toàn diện và chuyên nghiệp:

  • Tư vấn quản lý dự án, quản lý chi phí xây dựng.

  • Kiểm toán độc lập và Thẩm tra Quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành.

🌐 Website: www.kiemtoanxaydung.vn 📩 Hotline / Zalo tư vấn: (Vui lòng liên hệ trực tiếp qua số điện thoại trên website để đặt lịch tư vấn cùng Chuyên gia Phan Việt Hiếu)

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM

Số lượt xem bài viết: 220
Quản Trị

Tài khoản dùng để quản trị website của bạn !

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *